Son yılların en çok konuşulan, en çok sevilen ama bir o kadar da korkulan oyun türlerinden biri: Soulslike. “Çok zor” diye ün salan, oyuncuyu defalarca öldüren ama bir türlü bırakamadığınız bu oyunlar, koca bir alt kültür yarattı. Peki Soulslike tam olarak nedir, bu türü diğerlerinden ayıran nedir ve neden milyonlar bu “işkenceye” gönüllü koşuyor?
Soulslike nedir?
Soulslike, adını Japon oyun stüdyosu FromSoftware’in “Souls” serisinden (özellikle Dark Souls) alan bir aksiyon-rol yapma oyunu türüdür. Temelde zorlu, ödüllendirici ve oyuncudan sabır isteyen bir tasarım felsefesini anlatır. Bu oyunlarda ilerlemek kolay değildir; her düşman, her bölüm ve özellikle her “boss” (büyük düşman) ciddi bir sınavdır.
Türün özü şudur: Oyun size yol göstermez, elinizden tutmaz. Düşersiniz, ölürsünüz, aynı yeri defalarca denersiniz; ama her denemede düşmanın hareketlerini biraz daha öğrenir, biraz daha ustalaşırsınız. Sonunda aştığınız o zorlu an, başka hiçbir türün veremediği bir tatmin duygusu yaşatır.
Tür nereden geliyor?
Her şey 2009’da çıkan Demon’s Souls ile başladı; ama türü dünyaya tanıtan, 2011 tarihli Dark Souls oldu. FromSoftware ve yönetmen Hidetaka Miyazaki, o dönemin “oyuncuyu asla zorlamayalım” anlayışına karşı çıkıp bilerek zor, bilerek acımasız ama adil bir oyun tasarladılar. Beklenmedik biçimde bu formül büyük bir hayran kitlesi yarattı.
Zamanla başka stüdyolar da bu formülü benimsedi ve ortaya koca bir tür çıktı. Artık FromSoftware dışındaki yapımlar için de “Soulslike” (Souls-benzeri) deniyor. Türün kendi içinde zirvesi ise 2022’de çıkan ve FromSoftware imzalı Elden Ring oldu; açık dünyayla birleşen bu yapım, türü ana akıma taşıdı.
Temel özellikleri neler?
Soulslike oyunları birkaç ortak özellikle tanınır. Birincisi yüksek ama adil zorluktur: Oyun zordur, ama ölümleriniz genellikle kendi hatanızdandır, oyunun haksızlığından değil. İkincisi ölümün bir bedeli olmasıdır; öldüğünüzde topladığınız puanları/parayı düştüğünüz yerde bırakırsınız ve onları geri almak için oraya ölmeden ulaşmanız gerekir.
Üçüncüsü “checkpoint” sistemidir: Genellikle “ateş” (bonfire) benzeri noktalarda dinlenir, canınızı yeniler ama aynı anda tüm düşmanlar da dirilir. Dördüncüsü ustaca tasarlanmış, birbirine kısa yollarla bağlanan labirentimsi dünyalardır. Ve son olarak, hikâye doğrudan anlatılmaz; parçalar halinde, eşya açıklamalarına ve çevreye gizlenmiştir — keşfeden bulur.
Neden bu kadar seviliyor?
İlk bakışta “neden insanlar sürekli öldükleri bir oyunu sevsin?” diye sorulabilir. Cevap tam da burada: Soulslike oyunları, zorluğu bir ceza değil, bir vaat olarak sunar. Her başarısızlık öğretici bir derstir; sonunda zorlu bir düşmanı yendiğinizde, bunu hile ya da şansla değil, gerçekten ustalaşarak başardığınızı bilirsiniz. Bu, giderek kolaylaşan oyun dünyasında nadir bir duygudur.
Bir diğer sebep, türün yarattığı topluluk hissidir. Oyuncular zorlu bölümlerde birbirine ipucu verir, taktik paylaşır; ortak acı, ortak zafere dönüşür. Böylece Soulslike sadece bir oyun türü değil, âdeta bir “dayanışma kültürü” haline gelmiştir.
Hangi oyunlarla başlanır?
Türe yeni adım atacaklar için en iyi başlangıç, bugün en erişilebilir yapım sayılan Elden Ring’dir; açık dünyası sayesinde zorlandığınızda başka bir yere gidip güçlenebilir, oyunu kendi hızınızda oynayabilirsiniz. Klasik tadı merak edenler için Dark Souls serisi türün temelini oluşturur.
FromSoftware dışından ise, masalsı atmosferiyle övgü toplayan Lies of P ya da daha hızlı tempolu yapımlar iyi birer giriş noktasıdır. İki boyutlu bir alternatif arıyorsanız, “metroidvania” ile Soulslike’ı birleştiren Hollow Knight da sık sık önerilir. Hangisini seçerseniz seçin, türün altın kuralı aynıdır: Sabırlı ol, öğren, pes etme.
Sonuç
Soulslike, oyun dünyasının “kolay zafer yoktur” diyen inatçı köşesi. Oyuncuya meydan okuyan, onu zorlayan ama her engeli aştığında gerçek bir gurur yaşatan bu tür, modern oyunların en sadık hayran kitlelerinden birini yarattı. Zorluğun bir kusur değil, bir davet olabileceğini kanıtlayan Soulslike oyunları, “kaybetmeyi göze alanlar” için hâlâ en tatmin edici deneyimlerden birini sunuyor.
Kaynaklar:
• GamesRadar — What is a Souls-like? (geliştiriciler anlatıyor)
