Güneydoğu Asya’daki dijital bankacılık, bazı ülkelerde hızla büyümeye başladı. Bu durum, düzenleyici ortam ve teknoloji desteği ile şekilleniyor.
Dijital bankacılık, geleneksel bankaların sunduğu temel hizmetleri çevrimiçi olarak sunarak, fiziksel şube ağlarının getirdiği maliyetleri ortadan kaldıran bir sektördür. Ancak, Güneydoğu Asya’da dijital bankaların gelişimi oldukça farklılık göstermektedir. Bazı ülkelerde dijital bankalar hızla büyürken, diğerlerinde hala düzenleyici engellerle karşı karşıya kalmaktadır.
Dijital Bankaların Büyüme Potansiyeli
Özellikle Endonezya, dijital bankaların büyüme potansiyelini en iyi gösteren örneklerden biridir. Bu ülkede, büyük teknoloji ve telekom şirketleri tarafından desteklenen dijital bankalar, son yıllarda müşteri mevduatlarında milyarlarca dolarlık artış sağladı ve kredi portföylerini hızla genişletti. Endonezya’daki düzenleyici ortam, dijital bankaların yeni oyuncular olarak piyasaya girmesine ve geleneksel bankalara meydan okumasına olanak tanımaktadır. Bu durum, dijital bankaların geleneksel bankaların hâkimiyetine tehdit oluşturabileceği anlamına geliyor.
Düzenleyici Ortamın Rolü
Düzenleyici ortam, dijital bankaların ölçeklenebilirliği üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Endonezya’daki düzenleyicilerin dijital bankalara karşı gösterdiği destek, bu bankaların büyümesine olanak tanımıştır. Diğer ülkelerde ise, özellikle daha olgun bankacılık sektörlerine sahip olan Singapur gibi yerlerde, düzenleyiciler dijital bankaların büyümesine karşı temkinli yaklaşmışlardır. Örneğin, Sea grubuna ait MariBank, 2022 yılında faaliyete geçti ve 2025 yılı itibarıyla 1,9 milyar Singapur doları mevduat topladı. Ancak, sıkı düzenleyici denetimler nedeniyle yalnızca 222 milyon Singapur doları kredi verebildi.
Benzer bir durum, Singtel ve Grab’ın ortaklığıyla kurulan GSX Bank için de geçerlidir. GSX Bank, 2025 yılı itibarıyla 1,8 milyar Singapur doları mevduat toplarken, yalnızca 777 milyon Singapur doları kredi verebildi ve net bir kayıp bildirdi. Her iki bankanın varlıklarının büyük bir kısmı, merkez bankası veya devlet ve şirket tahvillerinde tutulmaktadır. Ancak, son dönemde kredi faaliyetlerinde bir artış gözlemlenmektedir.
Dijital Bankaların Rekabet Avantajları
Dijital bankaların başarısı, yalnızca düzenleyici koşullara değil, aynı zamanda arkasındaki destekleyici güçlere de bağlıdır. Mevcut müşteri ağlarına sahip olan ve büyük dijital platformları kullanan şirketler, dijital bankacılık hizmetlerini daha geniş ticari ekosistemlerle entegre etme konusunda avantaj sağlamaktadır. Filipinler’de, dijital bankacılık alanında Sea ve yerel telekom devi PLDT arasında bir rekabet yaşanmaktadır. 2025 yılı itibarıyla Sea’nın MariBank Filipinler’deki varlıkları 1 milyar doları aşarken, PLDT’nin ana hissedarı olduğu Maya Bank, 1,25 milyar dolarlık varlık bildirmiştir. Her iki bankanın da kredi portföylerinde önemli bir büyüme yaşanmıştır.
Sonuç olarak, dijital bankaların büyümesi, düzenleyici ortamın yanı sıra teknoloji desteği ve müşteri ağı ile doğrudan ilişkilidir. Endonezya ve Filipinler gibi ülkelerdeki olumlu gelişmeler, dijital bankacılığın geleceği için umut verici bir tablo çizmektedir. Ancak diğer ülkelerde, düzenleyici engellerin aşılması gerekmektedir.
Kaynak: The Diplomat
