İngiltere’deki bir müzede 100 yıl boyunca unutulmuş fosil, yeni bir yırtıcı dinozor türünü ortaya çıkardı.
İngiltere‘deki bir müzede 100 yıl boyunca unutulmuş bir fosil, daha önce bilinmeyen bir yırtıcı dinozor türünü gün yüzüne çıkardı. Bu keşif, Kretase döneminin en etkileyici avcılarının dünyaya yayılmasıyla ilgili uzun süredir devam eden bir gizemi çözmeye yardımcı olabilir.
Fosilin, günümüzdeki Wight Adası’nda yaklaşık 120 milyon yıl önce yaşadığı düşünülüyor. Bu dinozor, tyrannosauruslarla akraba olan iki ayaklı etçil dinozorlar grubuna ait olan megaraptorlar arasında yer alıyor. Ancak, megaraptorların güçlü kolları ve büyük, kıvrımlı pençeleri ile avlarına saldırdığı ve kendilerini savunduğu düşünülüyor.
Fethi mümkün olmayan dişi savaşçı dinozorun keşfi
Bu megaraptor türünün keşfi, 1924 yılında bir amatör fosil koleksiyoncusunun Wight Adası’nda bir dinozor kafatası parçası bulmasıyla başladı. Bu örnek, Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi koleksiyonlarına girmiş olsa da, büyük ölçüde unutulmuştu. Son zamanlarda araştırmacılar, dinozor beyin kutuları üzerine yapılan bir çalışmanın parçası olarak fosili yeniden inceledi.
Fosilin iç yapısını incelemek için mikro-CT taraması kullanarak, dinozorun beynini barındıran alanın ayrıntılı 3D dijital modellerini oluşturdular. Araştırmacılar, daha sonra bu dinozorun anatomisini diğer etçil dinozorlarla, özellikle tyrannosauruslar, spinosauruslar ve diğer theropodlarla karşılaştırdılar. Bilinmeyen örneği ayıran birkaç özellik arasında, omuriliğin kafatasına girdiği neredeyse oval bir açıklık ve beyin kutusunun arkasında yer alan alışılmadık bir kum saati şeklindeki sırt yer alıyordu.
Megaraptorların Evrimsel Tarihi
Bilgisayar tabanlı evrimsel analizler, fosilin Megaraptora familyası içinde yer aldığını ortaya koyarak, kafatasının daha önce hiç görülmemiş bir türü temsil ettiğini destekledi. Araştırmacılar, dinozora Invictibellatrix amberina adını verdiler; bu isim, Latince’de ‘fethi mümkün olmayan’ ve ‘dişi savaşçı’ anlamına gelen kelimelerden türetilmiştir. Amberina ise fosille ilişkili kayalarda bulunan amberi ifade eder.
Megaraptorlar, yaklaşık 125 milyon ile 66 milyon yıl önce arasında yaşamış ve boyutları açısından oldukça çeşitlilik göstermiştir. Erken türler görece küçükken, bazı sonraki türler devasa yırtıcılar haline gelmiştir. Örneğin, Arjantin’de keşfedilen Maip macrothorax, 10 metreye kadar uzayabilirken, I. amberina’nın 3 ila 4 metre uzunluğunda ve 1.5 metre yüksekliğinde olduğu tahmin edilmektedir. Araştırmacılar, bu dinozorun 200 ile 300 kilogram arasında bir ağırlığa sahip olduğunu belirtiyorlar; bu da onu bilinen en küçük megaraptorlardan biri yapıyor.
Bu yeni fosil, dinozorun kollarını veya pençelerini korumuyor, ancak en yakın akrabası, pençelerinin 10 ila 20 santimetre uzunluğunda olabileceğini öne sürüyor. Araştırmacılar, I. amberina’nın tüylerinin olabileceğini de belirtiyor, ancak bu özellik doğrudan örnekten belirlenemiyor.
Uzun zamandır bilim insanları, megaraptorların Asya kökenli olduğunu ve zamanla diğer bölgelere yayıldıklarını düşünüyordu. Ancak Avrupa’daki fosil eksikliği, bu göç yolunu doğrulamak için önemli bir boşluk bırakıyordu. Yeni çalışmanın evrimsel modelleri, I. amberina’nın Asya megaraptorlarından türediğini ve 130 milyon yıl önce Avrupa’ya yayıldığını öne sürüyor. Bu gruptaki bireylerin, geçici kara köprüleri ve Tethys Okyanusu üzerindeki geçici kara bağlantıları aracılığıyla günümüzdeki Afrika’ya ve daha sonra Gondwana’ya doğru hareket etmiş olabileceği düşünülüyor.
Kaynak: Live Science
