Brezilya’daki başkanlık seçimlerinin ilk turu yaklaşırken, Wall Street, Lula ve Bolsonaro’nun olası zaferlerine göre farklı piyasa tahminleri yapıyor.
Brezilya’da 1 Ekim’de gerçekleştirilecek başkanlık seçimlerinin ilk turu öncesinde Wall Street, Lula ile Bolsonaro‘nun olası zaferlerine göre farklı piyasa tahminleri yapıyor. Black Toro Global Investments’tan baş ekonomist Fernando Marengo, ‘Brezilya ticareti: Lula mı kazanacak yoksa Bolsonaro mu?’ şeklinde bir değerlendirmede bulundu.
Bu seçimde, 80 yaşındaki sol görüşlü Luiz Inacio Lula da Silva, dördüncü dönem için yarışırken, 45 yaşındaki sağ görüşlü Flavio Bolsonaro, eski Başkan Jair Bolsonaro’nun oğlu olarak öne çıkıyor. Eğer hiçbir aday %50’den fazla oy alamazsa, 25 Ekim’de bir ikinci tur düzenlenecek.
Brezilya Seçimlerinde Piyasa Beklentileri
Bolsonaro’nun kazanması durumunda Wall Street, ülkenin tahvilleri, para birimi ve hisse senetlerinde bir yükseliş bekliyor. Son aylarda Bolsonaro’nun anketlerdeki yükselişi, Brezilya borsa endeksinin de artmasına neden oldu. JPMorgan, Flavio’nun anketlerdeki yükselişi sırasında MSCI Brezilya endeksinin ortalama %0.25 oranında yükseldiğini belirtti.
Kalshi piyasaları, Bolsonaro’nun kazanma ihtimalini %60, Lula’nın ise %39 olarak gösteriyor. Ancak Brezilya’da tahmin piyasalarının yasak olması nedeniyle bu verilerin yerel duyarlılığı tam olarak yansıtmadığı ifade ediliyor. Aurora Macro Strategies’ten kıdemli danışman Richard Lapper, ‘Son bir ayda denge Flavio lehine kaydı, ancak tahmin piyasalarının fiyatladığı kadar değil’ dedi.
Bolsonaro, daha fazla mali disiplin vaat ettiği için piyasa tarafından tercih edilen aday konumunda. Ekonomistler, Brezilya’nın bu disipline acil ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Brezilya’nın borç/GSYİH oranı %81.9’a ulaşmış durumda ve Lula’nın göreve gelmesinden bu yana %10 artmış.
Seçim Sonuçlarının Olası Etkileri
Citi’nin Brezilya baş ekonomisti Leonardo Porto, ‘Kamu borcunu GSYİH’ye oranla istikrara kavuşturmak için %3-3.5 oranında bir mali ayarlama gerekiyor’ dedi. Bu ayarlamanın yalnızca özelleştirme gibi tek seferlik önlemlerle sağlanamayacağını vurguladı. ‘Brezilya’nın kalıcı bir mali ayarlamaya ihtiyacı var’ şeklinde konuştu.
Bu durum, harcamaların kısılması veya vergilerin artırılması anlamına geliyor ki bu da oldukça zor bir süreç. Brezilya’nın bütçesinin yaklaşık %90’ı zorunlu harcamalardan oluşuyor ve bazıları anayasa gereği zorunlu. OECD’ye göre, %32 olan vergi yükü Latin Amerika’daki en yüksek oran ve büyüme beklentileri düşük.
Ancak Bolsonaro kazanır ve ‘sağlam bir reform gündemi’ uygulamaya koyabilirse büyük kazanımlar elde edilebilir. JPMorgan, Bolsonaro’nun babası Jair döneminde, 2016-2020 yılları arasında geçirdiği reformların yüzlerce milyar dolarlık tasarruf sağladığını belirtiyor. Bu reformlar, erkekler için 65, kadınlar için ise 60 yaşında emeklilik yaşı belirlemişti. Daha önce erkekler 35 yıl çalıştıktan sonra, kadınlar ise 30 yıl çalıştıktan sonra istedikleri yaşta emekli olabiliyordu.
Reform sürecinde, JPMorgan’a göre Brezilya’nın 2 yıllık tahvil getirileri neredeyse %4.7’ye düşmüş ve borsa %130 oranında artış göstermişti. Eğer Brezilya bir başka reform dönemine girerse, JPMorgan analistleri faiz oranlarının %6’ya kadar düşebileceğini öngörüyor. Bu durumda MSCI Brezilya’nın potansiyel artışı %21 ile %41 arasında olabileceği düşünülüyor.
Seçimlerde tüm alt meclis ve üst meclisin üçte biri de belirleniyor. Meclis yapısının reformları gerçekleştirme yeteneği açısından önemli bir faktör olacağı ifade ediliyor. Black Toro’nun Marengo’su, Latin Amerika’daki pro-iş adaylarının son zamanlarda kazandığı zaferlerin, ülkelerin hisse senetleri, tahvilleri ve para birimlerinde büyük artışlara yol açtığını belirtti. Kolombiya’daki risk primindeki düşüşün yaklaşık 200 puan olduğunu ve bu durumun borsa için büyük bir artış sağladığını vurguladı.
Ancak tüm gelişen piyasalarda olduğu gibi, artan küresel faiz oranları ve Latin Amerika için El Niño hava olayı gibi riskler de bulunuyor. Bu durum, tarımsal ihracatçıları olumsuz etkileyebilir.
Kaynak: CNBC
