Myanmar’daki askeri yönetim, uzun süredir beklemede olan Dawei Özel Ekonomik Bölgesi projesini yeniden gündeme getiriyor. Rusya’nın potansiyel bir ortak olarak ortaya çıkması dikkat çekiyor.
Myanmar’daki askeri yönetim, uzun zamandır bekleyen Dawei Özel Ekonomik Bölgesi (SEZ) projesini yeniden gündeme getirmeye çalışıyor. Bu kez, bazı liman ve enerji planları için Rusya‘nın potansiyel bir ortak olarak ortaya çıkması dikkat çekiyor. Dawei SEZ, Myanmar’ın Andaman kıyısında yer alıyor ve Hindistan Okyanusu’na açılan bir derin deniz limanı ile bağlantılı. Proje, Tayland ve Mekong bölgesine kara bağlantısı sunarak stratejik bir konumda bulunuyor.
Dawei SEZ Projesinin Tarihçesi
Dawei, 2008 yılında Myanmar’ın askeri yönetimi altında başlatılan iddialı bir projeydi. Proje, derin deniz limanı, sanayi bölgesi, enerji üretimi ve Tayland’a kara bağlantısını içeren bir dizi unsuru bir araya getiriyordu. Projenin toplam maliyetinin 50 milyar doları aşacağı tahmin ediliyordu. Ancak, finansal ve gelişim sorunları nedeniyle 2015-2016 yıllarında önemli bir yeniden yapılandırma sürecine girdi. Bu süreçte, projenin farklı parçalarını bir arada ilerletmek ve yeterli sermaye bulmak büyük bir zorluk haline geldi.
Yatırımcıların Güveni ve Altyapı Sorunları
Sanayi bölgesinin enerji, su, ulaşım ve liman erişimine ihtiyacı vardı. Liman ise yük taşımacılığı ve sanayi faaliyetlerine bağlıydı. Yatırımcıların, altyapının güvenilir bir şekilde inşa edileceğine dair güven duyması gerekiyordu. Dawei’nin bölgesel potansiyeli, Tayland ile güvenilir bir bağlantıya sahip olmaya da dayanıyordu. Ancak, Myanmar tarafındaki Dawei-Htee Khee yolu, büyük bir sanayi koridoru olarak hizmet vermekte yetersizdi. Sınırlı sınır tesisleri ve yük transfer kapasitesi, ek darboğazlar yaratıyordu.
Myanmar, siyasi ve ekonomik açılım döneminde bu kısıtlamaları aşmaya çalıştı. 2013 yılında Myanmar ve Tayland ortak bir geliştirme aracı oluşturdu, Japonya ise 2015 yılında projeye dahil oldu. Ancak, 2020 yılına gelindiğinde, Dawei SEZ Yönetim Komitesi, İtalyan-Tayland Geliştirme Şirketi ile olan dokuz sözleşmeyi iptal etti. Bu karar, projenin yeniden düşünülmesi ve yeni ortaklar arayışına girmesi için bir fırsat sundu. Ancak, bu karar, Şubat 2021’deki askeri darbeden sadece birkaç hafta önce alındı.
Şu an itibarıyla, Dawei projesi, bir çatışma bölgesinde yer alıyor. Askeri güçler ile yerel direniş grupları arasında çatışmaların arttığı bildiriliyor. Tayland’a giden yol, Tanintharyi Bölgesi’nde çatışma etkisi altındaki bölgelerden geçiyor. Htee Khee sınır ticaret alanı ise, Mayıs 2025’ten bu yana Karen Ulusal Birliği ve müttefik direniş güçleri tarafından kontrol ediliyor. Sınır ötesi bir SEZ için güvenilir erişim ve güvenlik, uzun vadeli yatırım ve gelişim açısından kritik öneme sahip olacak.
Bu zorlu ortamda, Myanmar’daki askeri yönetim geçen yıl projeyi canlandırma çabalarına başladı. Rusya ile daha yakın ilişkiler, Dawei’yi enerji santralleri, petrol rafinerileri ve limanlar üzerine aktif yatırım görüşmelerine geri getirdi. Haziran 2026’da, Rusya’nın devlet destekli firması Inter RAO ile Myanmar askeri yönetimine ait Launglon Ekonomik Gelişim Şirketi, 660 megavat kapasiteli bir kömürle çalışan enerji santrali için bir anlaşma imzaladı. Projenin finansmanı hala belirsizliğini koruyor ve detaylar açıklanmamış durumda.
Kaynak: The Diplomat
