Cinsiyet Eşitsizliği: Avrupa’nın Başarıları ve Zorlukları

Avrupa, cinsiyet eşitliği konusunda önemli ilerlemeler kaydetmiş olsa da, ülkeler arasında büyük farklılıklar devam ediyor.

Avrupa, erkekler ve kadınlar arasındaki cinsiyet eşitsizliğini kapatma konusunda dünya genelinde önemli bir liderlik sergiliyor. Ancak, kıta genelinde ülkeler arasında büyük farklılıklar mevcut ve tam eşitlik sağlamak oldukça uzak bir hedef olarak duruyor.

Dünya genelinde erkekler ve kadınlar arasındaki eşitsizlik, yalnızca eşit ücretle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda istihdam, eğitim ve sağlık alanlarında da kendini gösteriyor. Bu fırsatlar arasındaki fark, ‘cinsiyet eşitsizliği’ olarak adlandırılıyor. 2006 yılından bu yana bu konuyu ölçen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) yeni verilerine göre, Avrupa bu yıl cinsiyet eşitsizliğini %75.7 oranında kapatmayı başardı. Ancak, eşit temsil için hala %24.3’lük bir fark bulunuyor. Avrupa, geçen yıl birinci sırada yer alan Kuzey Amerika‘yı geride bırakarak yeniden lider konumuna geldi.

Cinsiyet Eşitsizliğinde Avrupa’nın İlerlemesi

2006’dan bu yana Avrupa’nın cinsiyet eşitliği puanı 7 puan artış gösterdi. Ancak, tam eşitliğe ulaşması, yani erkekler ve kadınlar için fırsatların eşitlenmesi, 70 yıl daha sürecek gibi görünüyor. Rapor, eğitim, sağlık, ekonomik katılım ve politika gibi alanları inceledi. Avrupa, bu kategorilerden politikada %37’lik bir puanla en yüksek başarıyı gösterirken, Latin Amerika ve Karayipler %34.2 ile onu takip ediyor. Diğer bölgeler ise on puan veya daha fazla geride kalıyor.

Eğitim Başarısı (99.5%) ve Sağlık ve Hayatta Kalma (96.9%) kategorilerinde Avrupa, neredeyse eşitlik sağlarken, bu alanlarda diğer bölgelerle karşılaştırıldığında üçüncü ve dördüncü sırada yer alıyor. Ekonomik Katılım ve Fırsat alanında ise beşinci sırada (69.5%) bulunuyor ve bu, tablonun lideri Kuzey Amerika’nın (77.1%) yaklaşık sekiz puan gerisinde.

Ülkeler Arası Farklılıklar ve İlerleme

Dünya genelinde en fazla ülkeye sahip olan Avrupa, ilk on arasında yer alan ülkeler açısından da öne çıkıyor. WEF raporuna göre, 2006’dan bu yana Avrupa, tüm ilk on sıralamanın %69’unu elinde bulunduruyor. Bu yılki en iyi performans gösteren ülkeler arasında İskandinav ülkeleri olan İzlanda, Finlandiya, Norveç ve İsveç’in yanı sıra Birleşik Krallık, Almanya ve İrlanda da bulunuyor. Sadece İzlanda, cinsiyet eşitsizliğini %90’dan fazla kapatmayı başardı (%93).

İzlanda, son yirmi yılda cinsiyet eşitliği konusunda sürekli bir ilerleme kaydetti ve 2009’dan bu yana dünya genelinde en üst sırada yer alıyor. Bu ülke, kadınların siyasi güçte temsilini artıran kamu politikaları ile dikkat çekiyor ve 1980 yılında Vigdís Finnbogadóttir’in demokratik olarak seçilen ilk kadın başkan olmasıyla tarihe geçti. Ancak Avrupa’nın bu lider konumuna rağmen, kıta içinde derin bir uçurum mevcut. En yüksek puan alan ülkeler genellikle Kuzey Avrupa’da yer alırken, geride kalan ülkeler Doğu Avrupa’da yoğunlaşıyor. Türkiye (0.649%), Romanya (0.698%) ve Macaristan (0.707%) en düşük puanları alan ülkeler arasında yer alıyor ve İzlanda’nın puanının 20 puandan fazla gerisinde bulunuyor.

Romanya’daki düşük puan, büyük ölçüde siyasi güçlendirme kategorisindeki (0.145%) zayıf performanstan kaynaklanıyor ve bu durum, zorunlu kota eksikliği ve kapalı parti sistemleri ile ilişkilendiriliyor. Macaristan ise bu alanda (0.132%) daha düşük bir puan alıyor ve bakanlık pozisyonlarında kadın bulundurmuyor, bu nedenle bu alt indeks kategorisinde 0% puan alıyor. Avrupa Birliği, cinsiyet eşitsizliğini kapatmak için çeşitli politikalar ve önlemler almakta; bu önlemler arasında şirketlerin maaş bilgilerini paylaşmasını zorunlu kılan EU Ücret Şeffaflığı Kuralları, ebeveyn izni ve esnek çalışma saatleri gibi düzenlemeler bulunuyor.

Kaynak: Euronews