3I/ATLAS kuyruklu yıldızı, alışılmadık derecede yüksek metanol seviyeleriyle dikkat çekiyor. Bu durum, kuyruklu yıldızın oluşum koşullarının farklı olduğunu gösteriyor.
3I/ATLAS kuyruklu yıldızı, astronomları şaşırtmaya devam ediyor. Atacama Büyük Milimetre/Submilimetre Dizisi (ALMA) tarafından yapılan yeni gözlemler, bu interstellar ziyaretçinin alışılmadık derecede yüksek metanol seviyelerine sahip olduğunu gösteriyor. Aslında, 3I/ATLAS’ın metanol içeriği, kendi güneş sistemimizdeki bilinen çoğu kuyruklu yıldızdan daha fazla.
3I/ATLAS’ın Kimyasal Yapısı
Araştırma ekibi, 2025 yılının sonlarında 3I/ATLAS’ı gözlemlemek için ALMA’nın Atacama Kompakt Dizisi’ni kullandı. Güneş ışığı, kuyruklu yıldızın buzlu yüzeyini ısıttıkça, gaz ve toz salınımı gerçekleşti ve çekirdek etrafında parlak bir bulut (ya da koma) oluşturdu. Bu koma içindeki molekülleri inceleyerek, astronomlar kuyruklu yıldızın taşıdığı malzemenin kimyasal bileşimini belirleyebildi. 3I/ATLAS’ın güneş sistemimizin dışından geldiği göz önüne alındığında, bu ölçümler, başka bir gezegen sisteminde küçük buzlu cisimlerin nasıl oluşabileceğini araştırmak için nadir bir fırsat sunuyor.
Farklı Kökenleri Gösteren Kimyasal Özellikler
Yapılan ölçümler, 3I/ATLAS içindeki buzun, çoğu kuyruklu yıldızın yaşadığı koşullardan çok farklı koşullarda oluştuğunu veya daha sonra bu koşullara maruz kaldığını gösteriyor. James Webb Uzay Teleskobu ile yapılan önceki gözlemler, 3I/ATLAS’ın, Güneş’ten uzakken karbondioksit ağırlıklı bir koma ile çevrili olduğunu bulmuştu. Yeni ALMA ölçümleri, kuyruklu yıldızın kimyasal yapısındaki alışılmadık özellikler listesine bol miktarda metanol ekliyor.
ALMA’nın yüksek çözünürlüğü, astronomların farklı moleküllerin nasıl salındığını ve kuyruklu yıldızdan nasıl uzaklaştığını takip etmelerini sağladı. Gözlemler, metanol ve hidrojen siyanür arasında belirgin bir fark ortaya koydu. Hidrojen siyanür, çoğunlukla kuyruklu yıldızın merkezi gövdesinden, yani çekirdeğinden kaynaklanıyor gibi görünüyor. Ancak metanol, hem çekirdekten hem de koma içinde yüzen buz parçacıklarından geliyor gibi görünüyor.
Küçük buz tanecikleri, mini kuyruklu yıldızlar gibi davranıyor. 3I/ATLAS, Güneş’e yaklaştıkça ve sıcaklıklar yükseldikçe, taneciklerdeki buz gaz haline dönüşerek çevresindeki koma içine ek metanol salıyor. Astronomlar, kendi güneş sistemimizdeki bazı kuyruklu yıldızlarda benzer davranışları gözlemlemişlerdir. Ancak, bu tür bir gaz salınımının ayrıntılı fiziğini interstellar uzaydan gelen bir nesnede izlemek bu ilk kez gerçekleşiyor.
Kaynak: ScienceDaily
