Hürmüz krizinde petrol ve gaz arz kesintisi yüzde 14

Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, küresel petrol ve gaz arzında önemli kesintilere yol açtı. Kesintinin etkileri ve alternatif çözümler detaylı bir şekilde değerlendirildi.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, küresel enerji piyasalarında önemli bir kesintiye neden oldu. McKinsey Küresel Enstitüsü tarafından yayımlanan rapora göre, bu kriz döneminde petrol ve doğal gaz arzının yüzde 14’ü etkilenmiş durumda. Bu oran, geçmişteki petrol şoklarının etkilerinin oldukça üzerinde bir seviyeyi ifade ediyor.

Hürmüz Krizinin Etkileri

Hürmüz Boğazı, dünya genelinde petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sini ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin de yaklaşık yüzde 20’sini taşımaktadır. Ancak, kriz sırasında bu akışın sadece yüzde 14’ü kesintiye uğradı. Özellikle petrol arzının bu süreçte büyük bir kısmı etkilenirken, doğal gaz arzındaki etki daha sınırlı kaldı. Küresel LNG ticareti, Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine rağmen, LNG’nin küresel gaz arzındaki payı yüzde 15’in altında kalıyor.

Kriz döneminde, Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 21 milyon varil petrol geçerken, bu akışın yalnızca 3,3 milyon varilinin devam edebildiği belirtildi. Bu durum, alternatif boru hatları ve petrol stoklarının devreye girmesiyle kısmen telafi edildi. Örneğin, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fucayra’ya uzanan boru hattı, günlük 4,7 milyon varil ek petrol akışı sağladı.

Alternatif Çözümler ve Gelecek Beklentileri

Hürmüz krizinin etkilerini azaltmak için alternatif rotalar ve mevcut petrol stoklarının kullanılması önemli bir rol oynadı. Küresel sistemdeki petrol arz-talep açığı, günlük yaklaşık 15,5 milyon varil olarak hesaplandı. Bu açığın yaklaşık yüzde 35’i alternatif boru hatları ve Hürmüz dışındaki üretim artışı ile kapatıldı. Ayrıca, petrol stoklarından günlük yaklaşık 3,5 milyon varil kullanıldı. Bu süreçte, Uluslararası Enerji Ajansı üyeleri ve Çin, koordineli bir şekilde petrol stoklarını devreye sokarak arz açığını kapatmaya çalıştı.

Ancak, bu mekanizmaların sınırlamaları da giderek daha belirgin hale geliyor. Kriz döneminde, rafineri sistemindeki baskılar artarken, Körfez bölgesindeki rafinerilerde üretim kayıpları yaşandı. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’na alternatif güzergahlardan biri olan Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı’nın geçici kapanması, alternatif çözümlerin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.

Gelecekte, enerji güvenliğini artırmak için planlanan yeni boru hatları ve projelerin hayata geçirilmesi, Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığı azaltabilir. 2030 yılına kadar bu projelerin tamamlanması durumunda, Hürmüz krizinin etkilerinin yüzde 35 ila 70 oranında telafi edilebileceği öngörülüyor. Bu, günlük 7 milyon ila 15,5 milyon varil petrol akışına denk geliyor. Hürmüz’ü es geçen boru hatlarının kapasitesinin artırılmasıyla, alternatif yönlendirme potansiyelinin günlük 13 milyon varile kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Kaynak: AA Ekonomi