Eylül 2026’da gerçekleştirilen ABD-Çin zirvesinde, liderler İkinci Dünya Savaşı’ndaki ortaklıklarına atıfta bulundu. Ancak bu durum, bazı endişeleri de beraberinde getirdi.
Eylül 2026’da düzenlenen ABD-Çin zirvesinde, her iki lider de İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD ve Çin’in müttefik olarak savaştığına vurgu yaptı. Gerçekten de, ABD ve Çin (Cumhuriyeti) İkinci Dünya Savaşı’nda müttefik ülkelerdi ve Japonya’ya karşı birlikte savaştılar. Eğer zirvede bu tarihsel gerçeği teyit etmek ve ortak anıları canlandırmak amacıyla bu ifadeler kullanıldıysa, o zaman bu durum endişe yaratmamalıydı.
İkinci Dünya Savaşı Ortaklığı ve Geçmişin Anılması
2015 yılında, savaşın sona ermesinin 70. yıl dönümünde, ABD-Çin ilişkileri oldukça istikrarlıydı ve Çin, ABD ile diğer büyük Batılı güçlerin müttefik koalisyonunun önemli üyeleri olarak savaştığını vurguluyordu. O dönemde, Çin, ABD ile ilişkilerinde ‘Yeni Büyük Ülke İlişkileri Modeli’ ifadesini kullanıyordu. Eğer son zirvede savaş dönemi ortaklığının hatırlatılması, 2015 döneminin anılarını canlandırmak ve ‘Yeni Büyük Ülke İlişkileri Modeli’ni yeniden tesis etme niyetini belirtmek amacıyla yapıldıysa, bu da Çin politikası açısından anlaşılabilir bir durumdur.
Gelişen İlişkiler ve Endişeler
Ancak, 2015 yılından bu yana on yıldan fazla bir süre geçti ve günümüzde Çin’in tarih anlatımı, bir zamanlar olduğundan farklı. Bu nedenle, zirvede her iki tarafın da savaş dönemi ortaklığını gündeme getirmesi, aslında bir endişe kaynağıdır. Çin’in son zamanlarda tarih anlatımını nasıl kullandığını incelemek, bu durumu açıklamak için önemlidir. COVID-19 pandemisi ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı, her iki ülkeye de geniş çapta uluslararası eleştiriler getirdi. Bu eleştiriler, Çin ve Rusya’nın daha yakın bir ilişki kurmasına yol açtı ve iki ülke, Batılı ülkelere karşı daha açık bir şekilde konum aldı.
2024 yılında, Çin ile Rusya arasındaki diplomatik ilişkilerin 75. yıl dönümünde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Mayıs ayında Çin’i ziyaret etti ve ortak bir bildiri yayımladı. Bu bildiride, ‘Çin ve Rusya, İkinci Dünya Savaşı zaferinin sonuçlarını ve Birleşmiş Milletler’in Şartı’nda yer alan savaş sonrası dünya düzenini savunmaya devam edecekler’ ifadesi yer aldı. Ayrıca, ‘Doğru İkinci Dünya Savaşı tarihi’ anlayışını dünya ile paylaşma niyetlerini de belirttiler.
Kaynak: The Diplomat
