BRICS ülkeleri, Trump’ın dış politikalarının etkisi altında yeni bir işbirliği arayışında. Zirve, bu ülkelerin ticaret ve enerji alanındaki ilişkilerini nasıl şekillendirecek?
Geçtiğimiz yıl Çin’de bir araya gelen Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin görüntüleri sosyal medyada geniş yankı bulmuştu. Bu hafta sonu ise bu üç lider, New Delhi’de bir araya gelerek giderek karmaşıklaşan jeopolitik bir ortamda görüşecekler.
Hindistan, ABD ve diğer Batılı güçlerin uzun süredir hakim olduğu küresel sistemde daha fazla etki arayan BRICS ülkelerinin liderlerini ağırlıyor. Zirveye katılması beklenen liderler arasında Xi, Putin ve İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian da yer alıyor.
BRICS Zirvesi ve Küresel İlişkiler
ABD ve İsrail’in İran ile savaş halinde olduğu, Washington’un Moskova’yı Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için bir anlaşmaya zorladığı bir dönemde, Trump’ın ticaret politikaları müttefikler ve rakiplerle olan ilişkileri bozmuş durumda. Bu bağlamda, zirve BRICS ülkelerinin ticaret, enerji ve ödemeler konularında işbirliği yapma istekliliğini artırıp artırmadığını sorguluyor.
Trump’ın politikaları, bu ülkelerin bir araya gelmesinin ana nedeni değil. Hindistan ve Rusya, yıllardır yakın ilişkiler sürdürürken, Hindistan ile Çin arasındaki yakınlaşma da ABD’nin ticaret gerginliklerinden önce başlamıştı. Ancak Washington’un uyguladığı tarifeler, yaptırımlar ve diğer ekonomik baskılar, bu ülkelerin hesaplamalarına ek bir faktör olarak dahil oldu.
Xi’nin Hindistan’a gerçekleştireceği ziyaret, 2019’dan beri ilk olacak ve 2020’deki sınır çatışmalarının ardından iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden düzelmesi adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Modi ve Xi, ilişkileri istikrara kavuşturmak için uçuşlar, vizeler ve üst düzey temasları yeniden başlatma çabalarına yöneliyorlar. Ancak sınır sorunları, Hindistan’ın Çin ile olan büyük ticaret açığı ve Asya’daki stratejik rekabet hala gerginliği artırıyor.
BRICS Ülkeleri ve Ekonomik İşbirliği
ABD, yıllardır Hindistan ile ilişkilerini derinleştiriyor. Hindistan, ABD, Japonya ve Avustralya ile birlikte Quad (Dörtlü) grubunun bir üyesi. Hindistan, stratejik özerklik arayışında, Rusya ve İran ile ilişkilerini sürdürürken, Çin ile olan ilişkilerini de geliştirmeye çalışıyor. Ancak Washington ile olan işbirliğini de derinleştiriyor.
Chatham House’tan Güney Asya kıdemli araştırmacısı Chietigj Bajpaee, Trump yönetimi ile yaşanan son gerginliklerin Yeni Delhi’nin diğer ilişkilerine yeniden yatırım yapmasına neden olduğunu belirtti. Bajpaee, Modi ve Xi arasındaki görüşmenin ikili ilişkilerdeki mevcut yeniden yapılanmayı ilerleteceğini ve güven inşa edeceğini ifade etti.
Öte yandan, Rusya’nın motivasyonları farklı. Ukrayna üzerindeki Batı yaptırımları, Avrupa ve ABD dışındaki ortakların önemini artırdı. Çin, kritik bir ekonomik ortak haline gelirken, Hindistan da Rusya’nın petrolünü büyük miktarda satın alıyor. Putin için, Çin ve Hindistan ile daha derin ekonomik ilişkiler, yaptırımlara karşı önemli bir tampon sağlıyor.
BRICS üyeleri, ticaret ve ödemelerde alternatif kanallar arayışında. Grup, yerel para birimleri ile ticaretin artırılması ve alternatif sınır ötesi ödeme mekanizmalarının geliştirilmesi konularını tartışıyor. Hindistan, BRICS’i daha geniş bir dolar karşıtı hareketten uzak tutmaya çalışarak, ulusal para birimlerinin ve dijital ödemelerin kullanımını vurguluyor.
BRICS, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın ötesine geçerek İran, Mısır, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya gibi ülkeleri de kapsayarak ekonomik ve jeopolitik ağırlığını artırdı. Ancak bu durum, konsensüs sağlamayı zorlaştırıyor. BRICS’in güvenlik meseleleri üzerindeki farklılıkları, İran ve BAE’nin karşıt taraflarda yer almasına rağmen aynı grupta yer almasıyla daha belirgin hale geliyor.
Sonuç olarak, BRICS ülkeleri, sınırlı amaçlar için pragmatik bir kulüp olarak tanımlanıyor. Üyeleri, esasen gelişim, ticaret ve küresel kurumların reformu konularına odaklanıyor, ideolojik bir blok oluşturma amacı taşımıyorlar.
Kaynak: CNBC
