Karanlık madde arayışında yeni bir gelişme yaşandı. LUX-ZEPLIN deneyinin tespit ettiği gizemli bir olay, bilim insanlarını heyecanlandırdı.
Bilim insanları, evrenin yaklaşık %85’ini oluşturan karanlık maddeyi tanımlamak için uzun yıllardır çalışmalar yürütüyor. Ancak, bu görünmez maddeyi doğrudan tespit etmekte henüz başarılı olamadılar. Son olarak, LUX-ZEPLIN (LZ) deneyinde kaydedilen bir olay, karanlık maddenin varlığına dair en umut verici ipuçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
LZ deneyinde, sıradışı bir parçacık etkileşimi tespit edildi. Bu durum, sıradan arka plan gürültüsü olarak açıklanması zor bir sinyal olarak öne çıkıyor. Bilim insanları, bu tekil olayın karanlık madde parçacığına dair ilk ipucu olabileceğini ifade ediyor, ancak henüz kesin bir keşif iddiasında bulunmuyorlar.
LUX-ZEPLIN, 39 farklı kurumdan 250 bilim insanı ve mühendisle yürütülen uluslararası bir projedir. Deney, Güney Dakota’daki Sanford Yeraltı Araştırma Tesisinde (SURF) neredeyse bir mil derinlikte çalışıyor. Dedektörün merkezinde 10 tonluk son derece saf sıvı helyum bulunuyor ve bu cihaz, karanlık maddeyi açıklamak için önerilen en önemli adaylardan biri olan zayıf etkileşimli büyük parçacıkları (WIMP) aramak üzere tasarlandı.
Sonuçlar, 2026 TeV Parçacık Astrofiziği konferansında Japonya’da sunuldu. Araştırmacılar, bu tekil olayın karanlık maddeyi bulma çabalarında önemli bir gelişme olduğunu belirtiyor. Brown Üniversitesi’nden Rick Gaitskell, ‘Verilerde bu olayı görmek bizi çok heyecanlandırıyor. Karanlık maddenin ortaya çıkmasını beklediğimiz bir bölgede ve rakip arka planların çok düşük olduğu bir alanda gerçekleşti’ dedi.
Bu yeni analiz, 2023 Mart ile 2024 Nisan arasında toplanan 220 gün boyunca yapılan gözlemleri içeriyor. Araştırmacılar, daha önce bu veri setinde WIMP etkileşimlerine dair çok zayıf imzalar aramışlardı. Ancak bu sefer, daha fazla enerji depolayabilen çeşitli WIMP etkileşimlerini kapsayacak şekilde aramayı genişlettiler. Bu tür olaylar için LZ, özellikle hassas bir dedektör olarak tasarlandı.
Bilim insanları, bu olayın anlamını tam olarak çözebilmek için daha fazla gözlem yapmanın kritik olduğunu vurguluyor. Eğer bu sinyal gerçekten karanlık maddeden kaynaklanıyorsa, ilgili WIMP’nin kütlesinin en az 200 GeV/c2 (gigaelektronvolt) olması bekleniyor. Ancak, mevcut bulguların istatistiksel anlamlılığı 2.6 sigma seviyesinde bulunuyor ve bu, bilinen arka plan kaynakları tarafından üretilme olasılığının yaklaşık %0.5 olduğu anlamına geliyor.
Kaynak: ScienceDaily
