Küresel kükürt kıtlığı, gübre üretimi ve madencilik sektörlerinde ciddi sorunlara yol açıyor. Arz sıkıntısı ve artan maliyetler, üreticileri zorluyor.
Dünya genelinde sanayi ve tarım için kritik bir hammadde olan kükürt, tedarik zincirindeki aksaklıklar nedeniyle ciddi bir arz sıkıntısıyla karşı karşıya. The Economist’in raporuna göre, İran’daki çatışmalar, Basra Körfezi’ndeki rafinerileri ve kükürt sevkiyatlarını olumsuz etkileyerek uluslararası piyasalardaki arz açığını artırdı.
Kükürt Kıtlığı ve Fiyat Artışları
Kükürt, genellikle petrol ve doğal gaz işleme süreçlerinde yan ürün olarak elde ediliyor. Bu nedenle enerji sektöründeki üretim ve sevkiyat sorunları, kükürt piyasasını da doğrudan etkiliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kapanma, küresel kükürt üretiminin yaklaşık dörtte birini ve deniz yoluyla yapılan ihracatın yarısını Körfez bölgesinde sıkıştırdı. Sonuç olarak, kükürt fiyatları ton başına 1.000 doları aşarak rekor seviyelere ulaştı. Orta Doğu’dan yapılan kükürt ihracatının 2026 yılında 11 milyon tonun altında kalması bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılında kaydedilen 20,5 milyon tonluk ihracatın oldukça gerisinde bulunuyor. Körfez dışındaki ülkelerden gelen sevkiyatlar da açığı kapatmakta yetersiz kalıyor. ABD ve Kanada’nın ihracatını artırmasına rağmen, bölge dışındaki arz savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 40 altında kalıyor.
Kükürt İhracatında Kısıtlamalar
Kükürt piyasasındaki daralmayı artıran bir diğer etken ise ihracat kısıtlamaları. Rusya’nın kükürt ihracatı 2025’teki 4,8 milyon tondan 2026’da şu ana kadar 1,8 milyon tona düştü. Ayrıca Hindistan, Kazakistan ve Türkiye de kükürt ihracatını askıya aldı. Bu durum, küresel tedarik zincirinde alternatif kaynaklara ulaşılmasını zorlaştırıyor. Çin, mayıs ayında sülfürik asit ihracatını yasaklayarak arz baskısını daha da artırdı. Gübre üreticileri, kükürt kıtlığından en fazla etkilenen sektörlerden biri. Kükürt, gübre üretiminde kullanılan sülfürik asidin temel bileşenlerinden biridir. 10 ton gübre üretmek için yaklaşık 4 ton kükürt gerekmektedir. Ham madde maliyetlerindeki artış, üreticilerin faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırıyor. ABD, Brezilya, Mısır ve Fas’taki bazı tesislerin üretimi durdurduğu veya yavaşlattığı bildiriliyor.
Kükürt Kıtlığının Etkileri
Kükürt kıtlığı sadece tarım sektörünü değil, madencilik faaliyetlerini de olumsuz etkiliyor. Bakır ve nikel üretiminde cevherden metal elde etmek için yüksek miktarda sülfürik asit kullanılıyor. Özellikle Endonezya’da kükürt alımlarının yüzde 75 azaldığı ve nikel madencilerinin bakım çalışmalarını öne çektiği bildiriliyor. Ham maddeye erişimde yaşanan sorunlar, maden işletmelerinin üretim planlarını yeniden gözden geçirmesine neden oluyor. Kükürt ve sülfürik asit, bazı elektronik bileşenlerin üretiminde de önemli rol oynuyor. Bu nedenle tedarik sıkıntısının etkileri, tarım ve madenciliğin ötesine geçerek farklı sanayi kollarına yayılabilir.
Çin ve Hindistan’da yeni kükürt üretim kapasitesinin devreye alınması bekleniyor. Ancak bu yatırımların mevcut arz açığını zamanında kapatması zor görünüyor. Kısa vadede piyasadaki rahatlama, savaş öncesinde planlanan yeni projelerin bulunduğu Körfez bölgesinden sevkiyatların yeniden başlamasına bağlı. Küresel kükürt tedarikindeki sorunların ne zaman hafifleyeceği belirsizliğini korurken, sevkiyatların seyri ve üretim tesislerinin yeniden faaliyete geçmesi, gübre, madencilik ve diğer sanayi sektörleri açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Ekonomim
