Kuzey Kore, Rusya ve Çin ile ilişkilerini güçlendirerek askeri ve ekonomik faydalar sağlıyor.
Kuzey Kore, uluslararası ilişkilerdeki denge stratejisini yeniden gözler önüne seriyor. Eylül ayında Rusya ile ilk kara köprüsünü açan Pyongyang, kısa süre önce Çin ile benzer bir köprü inşa etti. Rusya ile olan kara köprüsü, iki ülke arasındaki silah ticaretini güçlendirirken, Çin ile olan köprü enerji ürünleri, ham maddeler ve iç tüketim için ağır ekipman tedarikine olanak tanıyor.
Kuzey Kore’nin Denge Stratejisi
Bu iki köprü, Kuzey Kore’nin Moskova ve Pekin ile geliştirdiği ilişkilerden nasıl faydalandığını gösteriyor. Kuzey Kore, Rusya’dan askeri yardım ve Çin’den ekonomik destek talep ediyor. Bu durum, Kuzey Kore’nin Rusya ve Çin ile olan ittifaklarının birbirini tamamlayıcı bir şekilde gelişmesini sağlıyor.
Tarihsel Arka Plan ve Güncel Gelişmeler
Kuzey Kore, Moskova ve Pekin ile ilişkilerini yönetme konusunda uzun yıllara dayanan bir deneyime sahip. 1961’de Sovyetler Birliği ve Çin ile iki ayrı ittifak anlaşması imzalayarak, bu iki ülke arasındaki çatışmalardan faydalandı. Moskova ve Pekin arasındaki gerilim arttıkça, Kuzey Kore’nin taleplerine yanıt verme isteği de artıyordu. Sovyet ve Çin ekonomik yardımları, Kuzey Kore’nin 1960’lar ve 70’lerde diğer komünist ülkelerle kıyaslandığında daha yüksek bir yaşam standardı elde etmesine yardımcı oldu.
Ancak, Sovyetler Birliği’nin ekonomik sorunlar yaşaması ve 1986’da Çin ile ilişkilerini düzeltmeye başlamasıyla Kuzey Kore’nin denge stratejisi başarısız oldu. Moskova, Pekin ile rekabet etme isteğini kaybetti ve ekonomik ve askeri yardımları azaltmaya başladı. Bu durum, Kuzey Kore’nin 1990’larda iflas etmesine ve askeri gücünün Güney Kore’nin gerisinde kalmasına yol açtı.
Günümüzde Kuzey Kore, Rusya ve Çin’in desteğini sağlamak için yeni bir strateji geliştirmiş durumda. Artık Moskova ve Pekin arasında rekabet yerine, her iki ülkeye de belirli alanlarda işbirliği yapma görevi veriyor. Rusya ile olan ilişkileri, kitle imha silahları programının geliştirilmesi için askeri değişimlere odaklanıyor. Kuzey Kore, Rusya’nın Ukrayna‘daki savaşında ihtiyaç duyduğu silah, asker ve mühimmat karşılığında askeri teknoloji elde ediyor. Bu bağlamda, Rusya’nın Kuzey Kore’nin nükleer programını desteklemesi ve 2024 Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması kapsamında Pyongyang’ı savunma taahhüdü vermesi dikkat çekiyor.
2023 ile 2025 yılları arasında Kuzey Kore-Rusya silah ticareti neredeyse iki katına çıkarak 7.7 milyar dolardan 14.4 milyar dolara yükseldi. Bu rakam, 2024’te 34 milyon dolara ulaşan gıda ve yakıt ticaretini gölgede bırakıyor. Kuzey Koreli işçiler, Rusya’daki drone fabrikalarında veya Rusya-Ukrayna sınırındaki savaş bölgelerinde çalışıyor.
Öte yandan, Kuzey Kore’nin Çin ile olan ilişkileri daha çok ekonomik işbirliği üzerine kurulu. Pekin, Kore Yarımadası’nda siyasi ve ekonomik istikrar arayışında olduğu için Kuzey Kore’nin bu durumu iyi değerlendirdiği görülüyor. 2026 yılında ikili ticaret, 2025’in ilk yarısına göre %19.6 artarak 1.5 milyar dolara ulaştı. Bu, 2017’deki nükleer test nedeniyle uygulanan yaptırımların ardından kaydedilen en yüksek rakam. Kuzey Koreli işçiler, Çin’de genellikle gıda hizmetleri ve tekstil sektöründe çalışıyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Kuzey Kore’yi ziyareti sırasında, iki lider siyasi, ekonomik ve kültürel bağları güçlendirme konusunda anlaştı. Ancak, bu zirvenin askeri boyutu kamuoyuna yansımadı. Çin, Kuzey Kore’nin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına asker göndermesine izin verirken, bu durumun Kuzeydoğu Asya’daki istikrar arzusunu zedelememesi koşulunu öne sürdü. Ayrıca, Kuzey Kore-Rusya silah ticareti için gerekli olan Rus gemisinin Çin limanlarında barındırılması da dikkat çekici bir gelişme oldu.
Kaynak: The Diplomat
